Als reactie op Ward zijn vraag voor een site om het weer op te volgen. In principe gaat dit in de meteocursus komen maar volgens de webmaster zal deze hier nog niet meteen verschijnen. Beschouw dit dan maar als een voorsmaakje. Hoe zelf je eigen weerverwachting maken met modeluitvoer op het internet?
Het GFS-model (door Frank Deboosere steeds de “amerikaanse weercomputer” genoemd) is het enige globaal model waarvan zeer veel afgeleide producten gratis online kunnen bekeken worden en waarmee je een eigen weerverwachting kan maken. Ik zal hier wat links met uitleg geven en zo kan je zelf proberen een eigen interpretatie te maken.
http://www.wetter3.de/animation.html
- Onder de kaart links zie je “Init:” staan. Hier kan je kiezen tussen de laatste vier model runs (laatste vier berekeningen van de computer). Het GFS-model berekent om de 6uur opnieuw. Tijden zijn in UTC (Greenwich meantime), 12 UTC bijvoorbeeld is dus 14u lokale zomertijd bij ons, of 13u lokale wintertijd. Het kan interessant zijn om te vergelijken met eerdere runs.
- Onder “init:” zie je “Gebiet:”. Hier kan je kiezen welk gebied de kaart moet bedekken. Voor de Pyreneeën is Europa het best, voor onze streken en de Alpen kan Mitteleuropa beter zijn.
- Een kolom naar rechts staat “Termin:” Klik hier op de pijltjes om naar een volgende of vorige tijdstap te gaan in de toekomst. Tijdstappen zijn om de 6uur. Onderaan kan je ook een animatie laten draaien maar die gaat veel te vlug om deftig dingen te zien.
- Net onder “Termin:” kan je de parameters kiezen. Velen zullen Chinees zijn maar ik zal de belangrijkste toelichten:
* 850 hPa Temperatur: Geeft de temperatuur weer op ongeveer 1500m hoogte. Deze kan je een schatting geven van de hoogte waarop het 0° is in de bergen.
Is deze 0° ligt de 0° rond 1500m
Is deze 5° ligt de 0° rond 2200m
Is deze 10° ligt de 0° rond 3000m, enz.
* 700hPa Geopotential, Temperatur: Geeft in zwarte lijnen de hoogte in decameter waarop de luchtdruk 700hPa is, vergelijkbaar met isobaren van luchtdruk op zeeniveau. Maar belangrijker zijn de kleurvlakken. Dit is de temperatuur op ongeveer 3000m hoogte. Net als de temperatuur op 850hPa kan deze je een schatting geven van de hoogte waarop het 0° is.
Is deze -5° ligt de 0° rond 2200m
Is deze 0° ligt de 0° rond 3000m
Is deze 5° ligt de 0° rond 3800m, enz.
* Niederschlagssumme (ZE): Geeft de berekende neerslaghoeveelheden in mm (zelfde als l/m²) in de voorafgaande 6uur van de tijdstap. Elk model heeft zo zijn eigenaardigheden als het over neerslagberekening gaat en zijn nooit perfect. Voor het GFS-model is dit het voornaamste dat je goed in je hoofd moet houden:
- Vooral bij een onstabiel weertype met buien kunnen neerslaghoeveelheden plaatselijk veel groter zijn dan het model berekent en niet exact op de plaatsen vallen waar het model de buien berekent.
- Bij licht onstabiel weertype met kleine buitjes berekent het model vaak geen neerslag terwijl er in werkelijkheid wel buitjes kunnen ontstaan.
- In de bergen valt vaak veel meer neerslag dan het model aangeeft.
* Tiefe bewoelkung: Percentage van de hemel bedekt met lage wolken (onder 2000m).
* Mittelhohe Bewoelkung: Percentage van de hemel bedekt met middelhoge wolken (tussen 2km en 6km).
* Hohe Bewoelkung: Percentage van de hemel bedekt met hoge wolken (boven 6km).
* Gesamtbewoelkung: Percentage van de hemel bedekt met wolken.
* 2m Temperatuur (ZE): Berekende temperatuur op 2m boven de grond op het tijdstip van de tijdstap. Voor in de bergen kijk je beter naar temperatuur op 850hPa en 700hPa voor een beter idee.
* Extremtemperaturen (ZE): Berekende minimum of maximum temperatuur op 2m boven de grond in de voorafgaande 6u van de tijdstap.
* Modelwetter ZE: Geeft in symbolen het weertype aan dat het model berekent. Dien je nooit letterlijk te interpreteren maar als groffe leidraad te nemen. Voor een verklaring van de symbolen zie de bijgevoegde figuur.
* 10m Wind (ZE): Wind nabij de grond. Het lijntje geeft de richting aan vanwaar de wind komt. De haakjes geven de gemiddelde windsnelheid in knopen (voor km/u vermenigvuldigen met ongeveer 1,8). Een half haakje staat voor 5 knopen, een heel haakje voor 10 knopen. Heb je dus een lijntje met 2 hele haakjes en één half haakje betekent dit dus een windsnelheid van 25 knopen ofwel 45km/u. Is echter niet bruikbaar voor wind in de bergen!
* KO-Index, Vertikalbewegung: De lijntjes geven de KO-index. Is deze negatief wil dit zeggen dat de luchtmassa onstabiel is. Hoe negatiever hoe groter de kans op onweer. Bij waarden hoger dan +2 komt in principe geen onweer voor. Bij waarden onder -4 is al zwaar onweer met hagel mogelijk. De gekleurde vlakken zijn gebieden met stijgbewegingen welke gunstiger zijn om onweer te laten ontwikkelen. Check dit steeds met de berekende neerslag. Een negatieve KO-index alleen wil nog niet zeggen dat er daar zeker onweer tot ontwikkeling zal komen.
* Schneefallgrenze, Schneedecke: Geeft de hoogte aan waarboven de neerslag valt als sneeuw. In kleur krijg je de verwachte sneeuwhoeveelheid op de grond (in kg/m²; 10kg/m² is tussen 5 en 10cm sneeuw). Is vooral interessant in de winter in het laagland want helaas wordt dit absoluut niet goed weergegeven voor berggebieden zoals Alpen en Pyreneeën.
Voor Mitteleuropa ook:
* Lifted-Index, CAPE: Andere onstabiliteitsparameters naast de KO-index om de kans op onweer in te schatten. CAPE in kleuren, lifted index in cijfers. Hoe hoger de waarde van de CAPE en hoe negatiever de waarde van de lifted index hoe groter de kans op onweer. Bij een CAPE van 0 en een lifted index hoger dan 0 is de kans op onweer vrijwel nihil. Bij een CAPE hoger dan 2000J/kg en lifted index beneden -5 is de kans op ontwikkeling van zwaar onweer met hagel groot. Zelfde opmerking als bij de KO-index: Check dit steeds met de berekende neerslag.
maar ik zal alvast men best doen.
