Raeren - Trois-Ponts
De "Vennbahn Erfahrung"
“Spoorlopen” (railtracking of railtracken) is ook een onderdeel van het trekking- en hikinggebeuren. Je doet dit best niet op nog in gebruik zijnde spoorlijnen. Het is gevaarlijk en daarom dus verboden. Word je gesnapt dan zijn de boetes niet mals en ook de kosten van eventuele vertragingen bijvoorbeeld worden op jou verhaald. Maar ongebruikte spoorlijnen… Nog nooit een bordje gezien dat het verboden was. Tenzij natuurlijk dat er delen van verkocht zijn – vaak stationnetjes. Een omweg dringt zich dan op.
De Vennbahn verbond de industriële centra van Aken en Luxemburg en werd in 1889 ingewijd. Het traject liep van Aken over Raeren, Roetgen, Monschau, Sourbrodt, Waimes, St.-Vith naar Trois-Vierges. Het stuk Waimes – St.-Vith is nu echter een (pre)RAVEL. Dit leek ons niet zo interessant om te stappen en daarom kozen we voor de aftakking naar Malmedy en Trois-Ponts.
Verslag van Troef, 09 februari 2008.
Zaterdag 3 juni 2006 Raeren – Monschau 28 km
We vertrekken vanuit het station van Raeren richting Eupen en we volgen direct de meest linkse spoorlijn die een wijde bocht maakt en in het bos verdwijnt. Het Raerener Wald en het Rotterwald. Later trekken we door onvervalst veengebied. Maar omdat wij niet zo graag op water alleen willen leven wordt de spoorlijn nu en dan verlaten om in een van de dorpen iets beters door de kelen te gieten. De kilometers stapelen zich op. Maar de plaatsing van de bielsen is niet berekend op onze paslengte en het is best wel inspannend om steeds je passen te moeten aanpassen.
Moe van het trippelen over de bielsen, waar de Vennbahn de B258 (Triererstraβe) kruist, verlaten we de spoorlijn om langs deze drukke weg naar camping “Zum Jone Bur” in Imgenbroich – Monschau te stappen. Prachtige camping, lekker restaurant en genoeg (Duits)bier om de eerste dag gezellig af te sluiten.
Zondag 4 juni 2006 Monschau – Malmedy 34 km
Omdat het niet te laat geworden is zijn we redelijk vroeg uit de veren. We besluiten de kortste weg naar het centrum van Monschau te nemen en daar uitgebreid te ontbijten op een terrasje. Gelukkig zijn we daar voor de toeristenstroom op gang is gekomen. Alleen andere trekkers en vooral fietsers, gelijkgestemden dus. Vanuit het centrum van Monschau volgen we de Rur stroomafwaarts en de rood-witte markering van de GR 56 tot we opnieuw de Vennbahn bereiken. Ook hier weer veel bos en veengebied en de Rur als trouwe gezel. Het spoortraject tussen Kalterherberg en Sourbrodt wordt nu gebruikt om te spoorfietsen. Dit brengt met zich mee dat je af en toe even een stapje opzij moet zetten.
Na Sourbrodt wordt het minder interessant. De spoorlijn loopt dan vooral door weidegebied. Waar de lijn zich splitst naar het meer van Bütgenbach belanden we in de vallei van de Warchenne. Dit is een ware verademing na al het gras van de vorige kilometers. Hoe dichter we bij Malmedy komen hoe beter het wordt.
Vanuit Malmedy nog een steile klim naar Camping Familial. Gelukkig is er hier ook eten te krijgen. Zo moeten we niet terug naar het stadje om dan, als het laat is en wie weet in welke staat, opnieuw omhoog te moeten. Trouwens B. en V. beginnen zich stilaan voort te slepen (B.: blaren, V.: beginnende scheenbeenontsteking, T.: dartelt nog als een jong geitje over het campinggras).
Maandag 5 juni 2006 Malmedy – Trois-Ponts 14 km
Dit traject loopt meestal evenwijdig met de N68en is vrij eentonig. Je hebt de tunnel onder de E42, een hoog viaduct over de N68 en de tunnel van Stavelot (zaklamp nodig). Na Stavelot gaat het nog even door de bossen maar het lawaai van de N68 blijft prominent aanwezig. De Vennbahn wordt al jaren niet meer gebruikt maar na Stavelot werken de seinlichten nog.
Aan het laatste huis langs de Vennbahn nemen we het weggetje rechts naar beneden, onder het viaduct door en zo naar het station van Trois-Ponts waar de tweede wagen geparkeerd staat. Doorlopen naar het station van Trois-Ponts langs de internationale spoorlijn Luik – Luxemburg lijkt mij niet zo aangewezen. Conducteurs en spoorwegpolitie zullen daar niet mee kunnen lachen. Het is trouwens onverantwoord.
Conclusie
Mooie tocht door de bossen, het veen en door rivierdalen. Viaducten, tunnels, sleuven en bermen geven een apart cachet aan deze tocht. Maar omdat je met treinen en spoorlijnen geen spectaculaire dingen kunt uithalen krijg je soms enige eentonigheid. En over sporen en bielsen stappen wordt na een tijd ronduit ambetant.
De spoorloper zal met enkele dingen rekening moeten houden. Treinen houden niet van hellingen van meer dan 4%. Treinen kunnen geen scherpe bochten maken en gaan het liefst zoveel mogelijk rechtdoor. Spoorlijnen zoeken vaak de valleien op. Hoogteverschillen worden overbrugd door diepe sleuven, hoge bermen, bruggen, viaducten en tunnels. Dit is wat spoorlopen een tikkeltje anders maakt (maar soms enigszins eentonig). Wie van industriële archeologie houdt kan op sommige plaatsen wel zijn hart ophalen.
Alhoewel de Vennbahn – schijnbaar – verschillende kilometers over Duits grondgebied loopt blijf je toch steeds op Belgische bodem. Oorlogsomstandigheden hebben er zo over beslist. Na de eerste wereldoorlog werden de kantons Eupen en Malmedy bij België gevoegd. Dit had tot gevolg dat de spoorlijn de nieuwe grens verschillende keren doorkruiste en er dus iedere keer grenscontroles nodig waren. Om dit probleem te verhelpen, werd beslist om de bedding van de spoorlijn, de stations en de technische installaties in zijn geheel aan België toe te wijzen. Door deze overdracht werden vier stukken Duits gebied opeens afgesneden van het moederland, het zijn tot op heden exclaves.
Omdat rails en bielsen er nog liggen is het niet makkelijk stappen op de Vennbahn. Je moet je paslengte aanpassen en zeker en vast je voeten in het oog houden. Maar op verschillende plaatsen kun je ook naast de spoorbedding stappen.
Wij gebruikten de wandelkaarten “Hoge Venen” (1:25 000) en “Aan de rand van de venen. Malmedy, Waimes, Robertville” (1:25 000) Deze kaarten zijn gebaseerd op de stafkaarten van het NGI en voldoen ruim. Maar verkeerd lopen kan niet, volg het spoor.
De Vennbahn passeert langs verschillende dorpen. Bijna nooit echter door het centrum. Voor bevoorrading moet je dan altijd het spoor verlaten en toch nog een (redelijke) afstand stappen naar winkel en café. Maar in tegenstelling tot andere Ardeense dorpjes is bevoorrading helemaal geen probleem.
Nu het spoor niet meer gebruikt wordt eist de natuur terug zijn plaats op. Er groeien bomen en struiken op de spoorlijn. Maar het is (nog) niet zo dat ze de weg versperren.
Je mag ons rustig luxetrekkers noemen. ’s Avonds nemen we graag een douche, restaurantbezoek laat ons de sardines van de dag vergeten. Als het kan verwennen we onderweg graag onszelf en de plaatselijke horeca. Maar we malen wel onze kilometers af en genieten daarvan en van de streek. Door het moeilijk stappen echter hebben we hier, zeker de tweede dag, de afstanden een beetje onderschat. Zonder bielsen en sporen zou deze tocht een makkie zijn maar juist die twee dingen maken dat het eerder technisch is.
Op dit moment wordt de gehele Vennbahn opgebroken om er een fiets en wandelpad van te maken.
Helaas geen trein en spoor meer door Oost België.
Ook mooi is de Geocach Vennbahn, deze zal na het opbreken van de sporen wel grondig vernieuwd moeten worden omdat enkele caches zich tussen de rails bevinden.