Solo in diepe koude Vogezen sneeuw
5 dagen rond Saint Maurice Sur Moselle
Van vrijdag 18 december tot dinsdag 22 december heb ik een solo winter trektocht in de Vogezen gedaan. Ik heb al redelijk wat ervaring met zomer trektochten maar dit was mijn doop voor de winter variant. Ik had nog redelijk wat verlof dagen staan, die op moesten of kwijt zouden zijn. Om meer dan 2 weken thuis te zitten had ik niet veel zin. Dus was de beslissing snel genomen om er terug eens tussen uit te trekken. De Vogezen leek me hiervoor ook best geschikt. Het is maar 5 uur rijden. Ik was zeker dat er sneeuw lag. En ik heb er al redelijk wat ervaring in de zomer opgedaan. De keuze om solo te gaan was een pure noodzaak, aangezien kameraden moesten studeren of werken. Met kameraden erbij zou dit avontuur zeker nog een groter plezier geweest zijn.
Verslag van BramBo, 23 december 2009.
Voorbereidingen
Aangezien dit mijn eerste sneeuwtocht is moest ik me nog redelijk wat materiaal aanschaffen. Ik heb de weken vooraf veel op het net gesurft op zoek naar gebruikerservaringen met specifiek materiaal. Al snel was duidelijk dat praktisch niets van het zomermateriaal echt geschikt zou zijn voor deze winterse toestanden. Alles dubbel aanschaffen leek me echter ook niet haalbaar. Ik heb bepaalde afwegingen moeten nemen en deel gekocht, een deel met men “zomer” of drie seizoenen materiaal gedaan.
Als belangrijkste verschil lijkt me de waterdichte shell laag. Hiervoor ben ik dan ook een nieuwe jas en broek gaan kopen. Toen ik doorhad dat dit niet echt warm was heb ik me ook maar een setje thermisch ondergoed aangeschaft, godzijdank! Verder heb ik me ook nog een Petzl koplamp en wandelstokken aangeschaft. Men slaapzak, tent en campinggas vuurtje heb ik niet vervangen door winterse varianten.
Qua kaart materiaal heb ik van men zomerse trips de twee kaarten van een 50duizenste van de Club Vosgien. Op internet heb ik gelezen dat het zuidelijke gedeelte van de Vogezen beter uitgerust is met hutten, dus daar heb ik me ook op geconcentreerd. Op basis van andere verslagen die ik gevonden heb, heb ik men startpunt gelokaliseerd. Met de kaart erbij heb ik een toer uitgestippeld zodat ik op een 6 dagen een gemiddelde van 10km per dag zou moeten stappen. Ik de zomer doen we makkelijk 20 tot 25km maar met de winterse korte dagen en sneeuw zou dit niet realiseerbaar zijn. En aangezien dit men eerste winter trek is wil ik me ook niet te veel hooi op de vork nemen. De toer vertrekt uiteindelijk in Saint Maurice Sur Moselle, zuidwaards en dan tegen de klok een grote boog rond Bussang en langs de west flank terug naar Saint Maurice Sur Moselle.
Van zodra ik al men materiaal had, en de tocht uitgestippeld was heb ik me op het internet verdiept in de kennis rond winter trekkings. Ik heb er veel nuttige tips kunnen terug vinden om er voor te zorgen dat het water nachts niet bevriest door het mee in je slaapzak te nemen. Of bijvoorbeeld om avonds nog iets te eten alvorens te gaan slapen om het nachts warmer te hebben. Men grootste dilemma was om al of niet sneeuwschoenen mee te nemen. Indien er veel sneeuw ligt zouden ze zeker van pas komen. Voor de prijs moest ik het niet laten want ik zou ze bij Basecamp voor 10EUR/week kunnen huren. Maar als er niet al te veel sneeuw licht dan zou ik ze enkel mee sleuren en men rugzak weegt zo al genoeg. Uiteindelijk heb ik beslist ze niet mee te nemen, de weerberichten zeiden iets van 10 tot 15cm sneeuw wat me nog wel haalbaar leek zonder sneeuwschoenen. En ze voorspelden enkel lichte sneeuwval voor de volgende dagen. Als laatste heb ik me dan bezig gehouden met men rugzak volledig virtueel in te pakken. Elk potentieel object dat de rugzak in moest is eerst op de keukenweegschaal gewogen om een zo een keuze te kunnen maken in de meest lichte materialen. De tocht zou zo al zwaar genoeg worden, zelf zonder rugzak van 17kg.
Dag1 Vrijdag 18 december: St Maurice/Moselle – Refuge Du Luthier
Alles is de avond ervoor gepakt en klaar gezet. Dus vrijdag moet ik enkel opstaan, aankleden, eten en vertrekken. Ik heb me niet voorgenomen extra vroeg op te staan, want die voornemens zouden op de laatste minuut toch te niet gedaan worden. Om 9h kruip ik dan uiteindelijk voor de laatste keer uit men warme thuis bedje. Na een stevig ontbijt zit ik om 10h op weg naar de Vogezen. Onderweg zou ik nog eens proberen te tanken net voor de grens met Luxemburg, maar daar hebben ze technische problemen. Na een korte berekening blijkt dat ik sowieso nog genoeg diesel heb om heel en terug te rijden dus zet ik de trip snel verder. Onderweg is het weer relatief goed, geen zon, maar toch ook geen regen of mist. Van sneeuw is er nog nergens sprake.
Om 15h kom ik in Saint Maurice Sur Moselle aan. Ik parkeer de wagen vlak bij de kerk. Een groot voordeel van deze kleine godverlaten dorpjes is dat ze hier betalend parkeren nog niet kennen. De grote wegen zijn hier sneeuwvrij gemaakt maar voor de rest ligt er toch redelijk wat sneeuw in het dal. Gelukkig maar, want daarvoor ben ik hier! Naar een kwartiertje heb ik me omgekleed en ben ik volledig klaar om er op uit te trekken. Nog een laatste check dat ik alles bij heb, deuren vast en niets waardevol achter het glas laten liggen en weg zijn we. Ik volg een kort stukje de “grote” baan terug van waar ik kwam. Ik heb men soft shell, fleece, muts, thermisch ondergoed en handschoenen aan. Na een vijftal minuten stappen krijg ik het ook aangenaam warm qua temperatuur. Er worden veel vreemde blikken in men richten geworpen. Ik dacht toch dat er hier wel meer mensen op een dergelijke winter trek zouden komen? Na een tien minuten sla ik de velden in richten men eerste klim naar de Ballon De Servance. Ik zou moeten doorstappen want na minder dan twee uur zou alles pikdonker zijn. Ik heb de tent wel bij, maar als het lukt zou ik liever in de onbemande hut slapen. Lijkt me eenvoudiger om al men materiaal droog te houden en dan heb je toch nog iets aan bewegingsvrijheid. Van zodra ik op het wandelpad kom ligt er een laag van zo’n 10cm sneeuw. Niet echt enorm veel, maar eigenlijk perfect voor wat ik kom doen. Het stapt nog perfect zonder sneeuwschoenen en het landschap is toch al omgetoverd tot een winters beeld. Wel moet ik enorm vaak oppassen voor wat er onder de sneeuw ligt en verborgen is voor het oog. Heel veel paadjes die ook gebruikt worden als afvoer van het bergwater zijn bevrozen, wat voor extreem gevaarlijke gladde ijsstukken zorgt onder het sneeuwvlak. Men wandel stokken komen hier uiterst van pas om men evenwicht toch nog iets of wat te houden en om me nog net op het laatste nippertje van een val te weerhouden.
De klim naar de Ballon De Servance is relatief zwaar met deze omstandigheden. Gelukkig zijn de paadjes momenteel nog relatief goed zichtbaar en kan ik me nog perfect oriënteren. Eens ik praktisch boven kom begint het snel donker te worden en hard af te koelen. Het is nu uitkijken naar de hut en hopen dat ik ze snel kan vinden. Na een paar honderd meter stappen op de besneeuwde heide, waar de sneeuw dikker ligt en ik de paden niet meer kan onderscheiden zie ik het besneeuwde dakje van de hut Refuge Du Luthier. De hut is gelukkig los. Binnen staat een tafel met twee banken, een kachel, houtzaag en een heel klein beetje houd. Op tafel staat nog een half volle fles wijn met het opschrift “a le votre 19/09/09”. Dus blijkbaar al een tijdje geleden dat hier nog iemand geweest is, of iedereen laat zoals mij die fles onaangeroerd staan. Aan de muur hangt ook nog een trekkersmaaltijd die al in 2006 vervallen is. Echt opgeruimd wordt er in deze hutten dus niet. Voor die nacht hadden ze zo’n temperaturen voor -12°C in het dal voorzien. 580 Meter hoger op de berg zou het waarschijnlijk nog een stuk kouder worden wat ik heel goed begin te voelen. Ik maak me sterk dat ik ten allen tijden in beweging moet blijven en trakteer me op een Knorr spaghetteria 4 kazen. Na men ontbijt installeer ik men bedje op tafel. Alles is klaar om te gaan slapen. Ik ga nog even naar buiten om van het winters nachtzicht te genieten. Buiten is het momenteel ligt aan het sneeuwen. Als ik terug binnen kom merk ik dat het binnen eigenlijk niets warmer is dan buiten. Hoogstwaarschijnlijk zou men tent warmer zijn omdat deze kleiner is en beter isoleert. Maar dan heb ik eerst al dat gedoe om een geschikt plaatsje sneeuwvrij of plat te maken en in de ochtend alles nat moeten opkuisen. Terug in de hut besluit ik me even te concentreren op de kachel. 18h30 lijkt me nog iets te vroeg om te gaan slapen. Na een tweede poging krijg ik de kachel in gang. Blijkt wel dat deze niet echt goed meer trekt en een groot deel van de rook komt de hut in. De temperatuur in de hut stijgt niet echt denk ik, enkel als je op de kachel zelf zou gaan zitten heeft het effect. Ik probeer het thuisfront op de hoogte te brengen dat ik goed aangekomen ben, maar GSM bereik blijkt daar maar sporadisch te werken. Na een klein uurtje is men beperkte hout voorraad erdoor. Om 19h30 kruip ik in de slaapzak met men thermisch ondergoed, twee paar kousen, fleese, muts en handschoenen. Ik heb het gevoel dat ik die nacht geen oog toe gedaan heb. Heel de nacht had ik het enorm kou. Voeten, benen, bovenlijf, alles leek koud te hebben en was niet warm te krijgen. Waarschijnlijk zal ik wel enkele uurtjes geslapen hebben, maar veel was het zeker niet.
Dag2 Zaterdag 19 december: Refuge Du Luthier – La Petit Chaume
Om 8h30 ben ik blij dat er een beetje schemer licht door het raam komt. Yes, eindelijk uit die ijskoude slaapzak! Eens dat ik al die touwtjes los heb gekregen en me uit men slaapzak gewrongen krijg, merk ik dat het nog kouder is. Vliegensvlug doe ik men broek, soft shell en schoenen aan. Ik weet dat het nu kwestie is van in beweging te blijven en me niet te laten verlijden tot het niets doen en blijven bibberen. Ik besluit de meest arbeidsintensieve werken eerst te doen, hopende het zo warmer te krijgen. Met handschoenen en al aan begin ik men slaapzak en mat in te pakken. Ik maak zo ver ik kan men rugzak klaar. Als ik wil gaan ontbijten blijken men twee flessen water volledig bevroren te zijn. Gelukkig was één fles zo goed als leeg zodat ik die terug zou kunnen vullen bij het eerst volgende riviertje. De tweede fles zou ik eerst op een of andere manier moeten kunnen ontdooien voor die terug te gebruiken valt. Na men droog poeder ontbijt van Muesli poeder en stuk chocolade maak ik men rugzak compleet en ben ik klaar om te vertrekken. Om 9h50 stap ik buiten. Ik merk dat het momenteel niet meer sneeuwt, maar men voetstappen van de avond ervoor zijn volledig weg gesneeuwd. Er ligt nu zo’n 25cm sneeuw. Van een pad is er helemaal geen spraken meer. Ik neem de kaart en kompas erbij om te checken welke richting ik uit moet. Na een paar honderd meter stappen zie ik ook een bordje tegen de boom hangen dat aangeeft dat ik juist zit. Om 11h35 kom ik aan de Refuge Grand Goutte, een relatief ruim en zeer nette hut. Gelukkig staat hier buiten ook een drinkbak/bron. Ik vul men half bevroren fles zodat ik toch iets te drinken heb. Van daaruit trek ik verder naar de Ballon D’Alsace. Het pad wordt iets breder waardoor het ook zichtbaar geworden is. Het tempo gaat daardoor iets naar boven, de 25cm sneeuw zijn met men frisse benen nog relatief goed begaanbaar. In ieder geval heb ik het er al lekker warm van gekregen. Tegen de vroege namiddag ben ik op de Ballon waar ik enkele skiërs zie. Ik moet nog een kleine honderd meter op het open stuk klimmen tot aan het standbeeld van Jeanne D’arc. De wind heeft hier de sneeuwverdeling blijkbaar wat aangepast. Het laatste stuk klimmen gaat door een sneeuwlaag van 50cm. Enorm vermoeiend met regelmatige kleine valpartijtjes tot gevolg. Eens aan het standbeeld neem ik me een energie reep en trek de benodigde bewijsmateriaal foto’s van die klim. Toen kwam voor de eerste keer in me op dat ik die sneeuw schoenen toch maar beter meegenomen had. Met het sussende gedacht dat het vrij veel sleur werk is voor die honderd meter plezier zet ik dat gedacht terug uit men hoofd. Langs de andere kant van de Ballon, de richting waar ik heen moet zie ik een groep dagstappers met sneeuwschoenen mijn richting uitkomen. Met hun lichte dagrugzakjes en sneeuwschoenen blijken ze heel wat minder last te hebben van de diepsneeuw dan ik en verplaatsen ze zich een pak sneller. De afdaling van de Ballon D’Alsace richting de GR5 is enorm gevaarlijk met deze winterse condities. Het pad is heel smal, vrij stijl en op veel plaatsen bevroren onder de sneeuw. Ik heb het geluk dat de groep uit de tegenovergestelde richting met hun sneeuwschoenen het pad duidelijk gemarkeerd hebben voor mij. Dit is ook de eerste keer dat ik voetstappen zie die niet van mij zijn. Na een klein uurtje stappen gaar het spoor van de sneeuwschoenen richting dal en moet ik terug men eigen spoor trekken. Tegen 15h30 kom ik uiteindelijk aan de hut La Petit Chaume. Eventueel kan ik nog verder stappen naar de hut Haute Bers op 4km verder. De kans dat ik dit zou halen voor het vallen van de avond is echter niet denkbaar. Vermoeid stap ik de hut in. Binnenin hebben we een kachel-kookfornuis, twee tafels en banken. Verder vind ik er ook enkel kaarsjes, 3 grote houtzagen, wat oude kranten en het huttenlogboek. Buiten onder een afdak ligt nog een redelijk voorraad hout dat nog moet gezaagd worden. Van zodra ik gestopt ben met stappen krijg ik het zeer snel koud, wat me doet terug denken aan die ijzige nacht van daarvoor. Aangezien ik dat niet opnieuw wou meemaken besluit ik het hout dat buiten ligt klein te zagen voor de kachel. Op die manier krijg ik het tijdens het zagen warm en kan het vuur me verder op de avond en nacht ook verwarmen. Ik hou me een tweetal uur bezig met het zagen van hout tot het te donker wordt. Binnen in de hut hangt een oude thermometer die momenteel -15°C aangeeft. Met de eerste poging krijg ik de kachel aan de praat. Ik begin met men voorraad kleine takjes om het vuur groot genoeg te krijgen. Ik ben ervan verbaasd hoe goed zo’n relatief kleine kachel eigenlijk werkt. Al na minder dan 15 minuten kan ik mijn houtblokken van 10cm doormeter en meer op smijten. De kachel geeft in vergelijking met vorige nacht nu wel heerlijke warmte als je er naast gaat zitten. Op het warme vuur maak ik men Knorr Bolognaise klaar. Dit gaat in ieder geval een pak sneller dan mijn Campinggas vuurtje. Nadat ik lekker warm gegeten heb besluit ik me over men waterflessen probleem te ontfermen. Met een constructie van touwtjes zorg ik ervoor dat de twee flessen boven de kachel hangen om zo te kunnen smelten. Met men gamel op het vuur besluit ik dan sneeuw te gaan smelten om men tweede fles terug te kunnen aanvullen. Ik sta ervan versteld hoeveel sneeuw je nodig hebt voor een kleine liter water. Eerst begin in sneeuw aan te halen met men beker, maar al snel stap ik over op het vullen van plastic zakken met sneeuw. Na een tijdje heb ik zo toch terug men twee flessen ontdooit en heb ik nog wat water in gamel en beker voor de avond. Het water dat ik met de micropur forte ontsmet heb smaakt nog relatief goed. Ik had me eerder aan een soort zwembad smaak verwacht, maar eigenlijk viel dit zeer goed te drinken. Om de verwachte zwembad smaak tegen te gaan had ik ook een bus Isostar poeder bij. Voor de smaak was het niet echt nodig, maar de isostar zorgde er wel voor dat het veel beter dronk. In die koude omstandigheden ben ik niet zo snel geneigd om veel te drinken wat met die inspanningen snel tot dehydratatie kan leiden. Door de isostar drink ik wel een pak vlotter en het heeft ook nog een lekker smaakje, maar dat laatste is objectief natuurlijk. Met zeer intensief gestook en de kachel voortdurend op volle kracht krijg ik de temperatuur in de hut tot net aan het nulpunt. Ik besluit toch nog enkele blokken bij te zagen, hopende dat ik deze temperatuur kan aanhouden. Voor ik om 21h in men slaapzak kruip duw ik de kachel zo vol mogelijk. Dit in de hoop dat de kachel te vol is, en door gebrek aan zuurstof zeer slecht maar vooral traag zal verbranden. Zo hoop ik zo lang mogelijk in de nacht van de warmte te kunnen genieten. Tegen de fout van de bevroren water flessen wapen ik me, door deze mee in de slaapzak te nemen. Evenals alles wat batterijen heeft, gsm, kodak, petzl. Terug met al men kleren, muts en handschoenen aan, heb ik het heerlijk warm in de slaapzak. Om de een of andere reden kan ik weer niet in slaapvallen. Na een lange tijd te liggen draaien merk ik dat de kachel er opeens terug doorkomt en nu heel hevig brand. Men trucje heeft het toch zeker meer dan 2 uur getrokken. Ne een half uur heel hevig gebrand te hebben dooft de kachel stilletjes aan en wordt het terug enorm koud in de slaapzak. Weer heb ik over heel men lichaam last van koude en kan ik maar niet in slaap vallen. Ik stel me gerust dat zolang ik een kou gevoel blijf hebben en kou rillingen heb, ik me absoluut nog geen zorgen moet maken om hypothermie.
Dag3 Zondag 20 december: La Petit Chaume – Chalet St-Hubert
Na een nacht vechten tegen de kou kom ik om 9h uit men slaapzak. Hetzelfde ritueel als de dag ervoor. Zo snel mogelijk aankleden en dan eerst het arbeidsintensiever inpakken. Daarna Muesli poeder, met deze keer wel water en een stuk chocola. Ik check de kachel en zie dat alles mooi is opgebrand. Gedurende de avond had hij enorm geholpen, maar voor de nacht haalde het niets uit. Ik kijk nog eens naar de thermometer in de hut en zie dat die terug minus 15°C aangeeft. Om 10h kan ik vertrekken en volg ik het GR5 pad in de richting van de hut Haute Bers. Er is deze nacht terug wat sneeuw bijgevallen. Overal ligt er nu een laag heel dun poeder sneeuw van zo’n 30cm. Gelukkig dat de sneeuw zo licht is. Het stappen opzich valt al bij al nog relatief goed mee. Het is een grotere uitdaging om het pad in de bos te vinden door de sneeuw. Tegen half twaalf kom ik aan de hut Haute Bers. Ik kan al van honderd meter afstand rieken dat de hut bezet is. De geur van stook hout en kachel komt me al zeer bekend voor. In de hut tref ik drie franse jongeren aan. Ze komen uit Belfort niet al te ver daar vandaan. Twee van de drie zitten nog in hun slaapzak en de derde zorgt voor het vuur. Na een korte babbel zet ik me terug verder op pad. 50 Meter voorbij de hut kom ik terug een bron tegen waar ik men water flessen weer bijvul. Het was snel duidelijk dat de drie Fransmannen er eerder op “vakantie” waren dan om te stappen. Vandaag zouden zij naar de hut gaan waar ik net geslapen had, zo’n 1h30 stappen dus. In de vroege namiddag kom ik aan het skigebied nabij Tête Des Perches. Ik kom er terug enkele skiërs en snowboarders tegen die me vreemd aankijken als ik over de piste naar beneden daal. Eens aan de voet van de piste begint het weer om te slagen en komt er een heel hevige wind opzetten. Ik pak me goed in en maak dankbaar gebruik van de grote kap van men jas. Op het stuk aan Chaumes des Neuf Bois kom ik uit het beschermende bos en moet ik een heide veld over. De wind heeft hier duidelijk veel sneeuw aangebracht. Terwijl ik over het veld probeer te geraken word ik enkele keren tegen de vlakte gekegeld door de enorm sterke wind. Gelukkig komt de wind van achteren en houd men kleding het koude gevoel tegen. Toch moet ik steeds vechten om terug recht te komen en ben ik blij dat ik aan de overkant de bosrand bereikt heb. Nooit gedacht dat zo’n “veldje” oversteken zo’n uitdaging kan vormen. Eens ik in het bos ben wandel ik nog een uurtje eerst over een smal bos padje, weer niet goed zichtbaar. Maar daarna komt er een breder pad dat duidelijk volgbaar is. Tegen 13h45 kom ik aan Chalet Saint- Hubert. De hut is mooi gelegen op de flank van de berg. Binnenin tref ik terug 2 tafels en banken plus een kookfornuis. Ditmaal is er wel geen zaag of ander gereedschap. Aangezien het nog redelijk vroeg op de middag is zou ik liefst doorstappen maar de volgende hut halen is totaal uitgesloten. In plaats van in de tent te moeten kruipen besluit ik dus maar hier te blijven. Nu het nog vrij vroeg is, is het een uitdaging om me zo nuttig mogelijk bezig te houden en niet te verveeld of koud te geraken door stil te zitten. In eerste instantie verken ik de omgeving van de hut. Op enkele honderden meters afstand vind ik een riviertje waar je in de zomer water zou kunnen tappen. Nu in de winter met de sneeuw en ijs die er rond liggen is het veel te gevaarlijk om te trachten tot aan het water te komen. Gelukkig zijn men flessen nog relatief goed gevuld. Terug aan de hut bestudeer ik het kookfornuis van dichterbij. Grappig genoeg hangt er zelf een beknopte handleiding bij. Het vak waar je in moet stoken is tot mijn verbazing niet groter dan twee achterelkaar geplaatste schoen dozen. Het verwonderd me moest je daarmee het kookfornuis volledig kunnen warm krijgen. Toch besluit ik hout te gaan sprokkelen. Onder de hut liggen enkele dode takken die daar denk ik al geruime tijd liggen te drogen. Ik houd me er geruime tijd mee bezig om stukken af te breken die handelbaar zijn en die ik mee de hut in krijg. Zonder zaag en gereedschap moet ik me op het kleinere hout concentreren. Wat in feite goed uitkomt want in dat schoendoos formaat brandvak past toch niets groots. Ik besef wel dat ik van dat kleine hout heel wat meer zal nodig hebben om dezelfde verwarming te genereren. Tegen dat het donker wordt steek ik het fornuis aan. Tot mijn verbazing werkt dit systeem eigenlijk vlekkeloos. Het is maar een kleine brand oppervlakte, maar de vlammen worden door het fornuis gezogen richting uitlaat zodat heel de boven bakplaat snel heel warm wordt. Zelf met een beperkte hout voorraad kan ik hier redelijk lang op stoken. Ik merk dat door het stilzitten mijn water voorraad in de rugzak opnieuw volledig bevroren is en moet weer met touwtjes de flessen boven de kookplaat laten ontdooien. Men eten is snel klaar op dit vuur, ik geniet die avond van men Uncle Bens rijst. Aangezien het pakje rijst niet al te groot is en niet alle honger weg is wil ik men pak La Vache Qui Rit aanslagen. Tot men grote verbazing zijn deze ook volledig bevroren en kan ik er niets mee aanvangen. Gelukkig brengt men salami soelaas. Waar ik in de zomer last heb dat deze te hard zweet heb ik nu absoluut geen last, maar op zen minst bevriest ie niet. Na het eten besluit ik men gamel na drie dagen gebruik eens “deftig” uit te wassen. Normaal gebruik ik hiervoor vochtige doekjes. Maar je kan natuurlijk al wel raden dat deze ook hopeloos bevroren zijn. In feite zijn ze ook niet zo noodzakelijk, als je de gamel vijf minuten laat staan is alles zo hard bevroren dat je het er simpel weg kan uitkrabben met je lepel. Die avond haal ik voor de eerste keer men Ipod uit de rugzak en speel ik op men gsm wat spelletjes tegen de verveling. Bij wijze van experiment zet ik een kop warm water dat ik daarna aanleng met een overdosis Isostar poeder. Dit leverde eerlijk gezegd een vrij bevredigend resultaat. Het warme drankje is een leuke afwisseling op het koude water en met de overdosis Isostar krijgt het ook een heel andere dimensie dan gewoon water. Ik doe men zaken studenten haver noten open en peuzel hier nog een tijdje aan. Als al men water ontdooit is kruip ik met de flessen water de slaapzak in. Aangezien ze zo lang boven het vuur gehangen hebben, fungeren ze nu als warm water zakken die men voeten kunnen verwarmen. Verrassend genoeg heb ik men hout voorraad niet volledig opgekregen. Een cadeautje voor de volgende eenzame trekker. Die avond en nacht is het de hele tijd vrij hevig aan het sneeuwen. De bedekte toestand zorgt ervoor dat de temperaturen een pak hoger liggen. Eindelijk eens een nacht zonder al te veel kou. Toch houd ik men slaaprituelen met handschoen, muts en aller erop en eraan aan.
Dag4 Maandag 21 december: Chalet St-Hubert Chalet Des Vaudes
Om 8h30 kruip ik uit men slaapzak. Eindelijk is een nacht zonder extreme koude, maar echt goed slapen is er weer niet van gekomen. Naar gewoonte pak ik eerst weer men rugzak. Als ik buiten kom met men ontbijt kan ik men ogen praktisch niet geloven. Overal ligt er een dikke sneeuwlaag van 50cm of meer. Het is nog steeds het bekende lichte poeder sneeuw. Maar zo diep heb ik tot nu toe enkel nog maar met stukken meegemaakt en niet over het hele traject. Rond 9h30 trek ik erop uit. Het stappen valt me enorm zwaar. Het is praktisch onmogelijk om nog op een normale manier te stappen. Om iets voor elf kom ik volledig uitgeput aan de Col De Bussang uit. Tot nu toe heb ik enkel moeten afdalen, wat met deze sneeuw enorm moeilijk is. Nu zou de klim naar Le Drumont komen, een klim van 500 hoogte meters over 3km. Voor ik aan de klim begin check in men schoenen, broek en ingebouwde getten. Door het diepe poeder sneeuw komt er nu veel sneeuw naar binnen. En aangezien het niet meer zo hard vriest zorgt men lichaamstemperatuur ervoor dat de sneeuw smelt en men schoenen in loopt. Nog voor de middag voelde ik het water in men schoenen van de ene naar de andere kant lopen bij elke stap die ik zet. Men klim naar de Drumont is uiteindelijk een echte hel en tevens het zwaarste stuk van heel de toch geworden. Als ik hier de kans had om op te geven had ik die zonder twijfel gedaan. Tijdens de klim is er van een pad geen sprake. In de beginnen kom ik af en toe een bordje tegen dat er op wijst dat ik goed zit, maar die laat ik snel achter mij. Ik oriënteer me op kaart en kompas en weet welke richting ik naar boven moet klimmen. Volgens de kaart zijn er geen gevaarlijk afgronden nabij en zolang ik blijf klimmen zou het goed zitten. De sneeuw komt steeds tot net onder men middel. Van normaal stappen is helemaal geen sprake meer, het is meer een soort kruipen op handen en knieën. Om 13h kom ik volledig uitgeput bovenaan de Drumont. Natuurlijk geen teken van leven hier en geen uitweg om de tocht af te breken. Na een korte break aan de drinkbak boven op de berg besluit ik toch verder te trekken. Ik zou nog een paar hoogte meters moeten stijgen tot aan Tête De Fellering en vanaf daar zou het enkel nog dalen zijn voor die dag. De klim naar de Fellering was nog een grotere hel, maar gelukkig niet van zo lange duur. Om hier door de sneeuw te geraken moest ik met men lichaam en knieën de sneeuw plat drukken zodat ik er daarna kan over kruipen. Uiteindelijk boven aangekomen rust ik heel even. Ik durf niet te lang stil te zitten uit schrik dat men klets natte voeten kou zouden vatten. De afdaling gaat ook volledig op kaart zonder enige markering. Maar dit maal iets eenvoudiger omdat ik mooi over de graat moet afdalen wat heel makkelijk herkenbaar is op het terrein. Met de diepe sneeuw maak ik geregeld een tuimeling omdat ik vaak blijf vast zitten, maar het pak sneeuw garandeert steeds een zacht landing. Volledig uitgeput loop ik de hut aan Faigne Des Minons – Loge Du pont Martin onbewust voorbij. Voordat ik het goed door heb ben ik al op weg naar Col D’Oderen, een kleine ongeplande omweg. In plaats van op mijn stappen terug te keren besluit ik door te trekken richten de volgende hut, Chalet Des Vaudes. Door deze ongeplande omweg komt er ook nog een minder welkome klim uit de bus van 100 hoogte meters. Normaal gezien zou dit niet zo’n probleem mogen vormen. Maar door de hoge poeder sneeuw en de uitputting eerder die dag is dit afzien tot en met. Na vier uur begint het snel donkerder te worden. Ik twijfels op bepaalde punten of ik niet beter met men petzl op kan verder stappen. Mentaal heb ik me er al op voorbereid dat ik beter de tent kan opzetten en hier overnachten in plaats van te trachten de hut te bereiken. Ik redeneer dat als ik dan toch de tent ga opstellen het niet veel uitmaakt waar ik juist lig. En dat ik dan ook beter nog zover mogelijk doorstap zolang er nog genoeg licht is en het veilig blijft. Tegen vijf uur net voor het volledig donker is bereik ik eindelijk de hut Vaudes. Weer tafels, banken en kachel maar niets aan hout deze keer. Het is ook al veel te laat en donker om nu nog buiten te gaan zoeken. Dan maar een avond zonder vuur en warmte. Gelukkig is de temperatuur niet meer zo extreem als de eerste dagen. Opmerkelijk aan deze hut is wel dat hier een vuilbak staat. Dit in tegenstelling tot al de berichten over het niet achterlaten van afval dat ik in al de andere hutten tegengekomen ben. Ik installeer men bedje terug op tafel. Haal men campinggas vuurtje boven en maak men potje klaar. Nog even de Ipod op, wat spelletjes op de gsm met men zaken noten in handbereik. Om 19h45 kruip ik in men slaapzak met de Ipod op 60 minuten sleep. Zelf met de relatief warmere temperaturen heb ik heel slecht geslapen. Heel de nacht door is het hevig aan het regenen en waaien.
Dag5 Dinsdag 22 december: Chalet Des Vaudes – Saint Maurice/Moselle
Als ik om 8h30 uit men slaapzak kruip is het nog steeds zeer hard aan het waaien en regenen. Regen is natuurlijk nooit echt welkom, maar ik ben toch enorm blij dat het niet heeft bij gesneeuwd. Spijtig genoeg moet ik die ochtend in klets natte stap schoenen wat het er niet aangenamer op maakt. Men plan is om vandaag ofwel aan de hut Abri Du Vallon te komen, op 5km van Saint Maurice Sur Moselle. Of als alles goed mee zit door te stappen tot aan Saint Maurice Sur Moselle zelf. De regen zorgt er in ieder geval al voor dat de korte pauzes die ik maar heel sporadisch neem, nu nog verminderen. Men kleding houd het meeste water wel tegen. Maar men schoenen zijn al doornat en men handschoenen volgen zeer snel. Na een korte trip kom ik aan de hut Col De Rochelotte, een degelijke hut met gereedschap, kachel, tafels en banken. Na een korte schuil en drank pauze zet ik men trip verder naar de hut nabij Le Heimont of Petit Haut. Dit stuk gaat terug een pak trager aangezien hier ook terug sprake is van een kleine klim. De hut zelf stelt is niet zo proper en iets kleiner dan de vorige maar bied wel dezelfde faciliteiten. Volgens men planning sta ik er goed voor wat me goede hoop geeft. Het vooruitzicht om niet meer in een koude hut te moeten kruipen zorgt ervoor dat ik extra stevig doorstap. Na 13h kom ik aan de laatste hut, Abri Du Vallon. Een zeer gezellige hut, wel iets kleiner maar ook met alles erop en eraan. Ik hou een relatief lange pauze en besluit daarna de afdaling in te zetten. Het is nog een 5km tot aan het dal maar praktisch enkel nog maar dalen. Hopende dat hoe lager ik kom, dat ook de sneeuw diepte afneemt, start ik met veel moed aan men laatste traject. Na anderhalf uur stappen kan ik de kerk en het dorpje zien. Het einde is nabij! Na even afdalen. Daarna kom ik het bos uit en ben ik rechtstreeks aan de kerk waar men wagen geparkeerd staat. Er ligt wel een opmerkelijk pak meer sneeuw op dan toen ik vertrok. Aan de wagen laad ik al mijn materiaal in de koffer en kleed ik me op de achterbank om in droge kleren. Voor de eerste keer na 5 dagen gaat men thermisch ondergoed en fleese trui uit. Op weg naar huis regent het nog steeds en is er continu mist. Tegen 20h kom ik thuis waarna ik kan beginnen met alles uit te pakken, kuisen, drogen en op te bergen.
Conclusie
Voor men eerste winter trek was dit al bij al een zeer geslaagde trip. De Vogezen leunen zich hiertoe ideaal. Het is niet al te ver en technisch is er nog geen alpine ervaring vereist. Het stappen overdag in deze winterse taferelen was een echt plezier. De volledige rust en schoonheid van de natuur komt er perfect tot zen rust. Buiten mijn euforie na de overwinning van deze tocht moet ik ook wel zelf kritisch blijven en opmerken dat men slaapuitrusting niet geschikt was. Sneeuwschoenen zouden men tocht ook een pak lichter gemaakt hebben. Verder was het grootste probleem het gevecht tegen de eenzaamheid tijdens de lange winter avonden.
Traject

In men stapschema kan je de route volgen die ik gestapt heb. De trajecten zijn niet volledig tot in detail uitgesplitst zodat er bij sommige stukken dalingen en stijgingen bij zitten. De weergegeven waarden is het absolute verschil tussen de twee locaties. Dus in de praktisch stijg of daal je soms een pak meer dan aangegeven. Voor de theoretische staptijden ben ik ervan uit gegaan dat ik 2,5km horizontaal zou doen in de sneeuw en 250m vertikaal zou stijgen of dalen per uur. Eens aan de realiteit getoetst merk ik dat het dalen meestal sneller ging. Maar een echte regel valt er niet in te vinden. De sneeuwhoeveelheid was van grootst doorslaggevende belang.
Eten

Men proviant voorziening was gepland van vrijdag middag tot woensdag middag. Uiteindelijk ben ik dinsdag avond aangekomen zodat ik één avondmaal en één ontbijt over had. Van men snacks heb ik ook nog overschot. Per dag had ik iets meer dan 2500Kcal wat absoluut niet heel veel is gezien de kou en inspanning, maar wat toch genoeg zou moeten zijn. Vertaald in gewicht komt dit om een 650gr per dag uit wat meer dan zwaar genoeg is voor de 5 geplande dagen. Qua ontbijt en avondmaal zit ik vrij goed. Ik denk niet dat er veel betere alternatieven met een betere energie gewicht verhouding te vinden zijn in dezelfde prijs klasse. Men La Qui Rit is een degelijke misstap geweest omdat deze praktisch altijd bevroren was. Het algemeen relatief best presterende voedsel product zijn de noten. Er zijn niet veel zaken die zoveel calorieën geven voor hetzelfde gewicht. Maar alleen op noten overleven lijkt me ook niet praktisch. De beste aanwinst die ik deze trip voor de eerste keer mee had is de Isostar. Deze bracht naar mijn mening een lekkere smaak aan het water. Maar belangrijker nog, zorgde deze ervoor dat ik voldoende drink, wat bij die koude niet zo evident is.
Uitrusting

Het eerste stuk uitrusting uit men lijst waar ik me vragen bij stelde is het camping gas vuurtje. Research op het internet had me geleerd dat voor koude temperaturen een benzine brander veel efficiënter is. En dat een campinggas vuurtje onder de vijf graden niet meer correct zou functioneren. De eerste avond heb ik op men campinggas vuurtje eten klaar gemaakt bij temperaturen kouder dan -10°C. En dat zonder probleem. Wel moet ik er bij vermelden dat ik uit de wind in een hut zat.
De vochtige doekjes die ik anders gebruik voor persoonlijke hygiene of voor de afwas te doen, waren met deze kou door en door bevroren en volkomen nutteloos.
Men slaapzak van Vaude, Kiowa Basic 220 geeft een comfort temperatuur aan tot +1°C. Niet echt geschikt dus voor wat ik gedaan heb. Ik heb toch beslist de tocht met deze aan te vatten aangezien ik al genoeg op kosten gejaagd was en de kou dacht te compenseren met warme kleding in de slaapzak. De eerste twee nachten heb ik toch enorm afgezien van de kou en bleek dat deze slaapzak allesbehalve toerijkend is.
Over het Comfort slaapmatje van Vaude heb ik geen technische gegevens over de R waarden. Maar voor de vereisten van deze tocht heeft het zeker zen nut bewezen. Ik heb elke nacht op een tafel geslapen zodat ik praktisch geen last had van uitstralende kou. Moest ik in men tent op de grond geslapen hebben zou dit er misschien heel anders uit gezien hebben.
De Vaude Taurus Ultralight tent had ik mee voor het geval ik geen hut zou vinden. Ik was er vanuit gegaan dat ik toch zeker één of meer nachten in de tent zou moeten doorbrengen omdat er heel wat hutten waren waar ik geen info van kon vinden online. Ook al is dit een 3 seizoen tent denk ik toch dat ze me droog gehouden zou hebben zolang er niet te veel sneeuw valt.
Van men reserve kleding heb ik buiten de kousen eigenlijk niets gebruikt. Maar het risico nemen buiten kousen alles thuis te laten, lijkt me toch ook gewaagd.
Men Petzl Mio XP hoofdlamp heeft zeer degelijk zen nut bewezen. Deze heeft elke dag continue gewerkt van zodra het donker wordt tot ik ging slapen. Je voelt het praktisch niet op je hoofd en geeft meer dan voldoende licht voor karweitjes in de hut of tent.
Zonder mijn Black Diamond wandelstokken zou ik deze toch nooit rond geraakt geweest zijn. Niet dat ik zo’n fervent nordic hiker ben. Maar het was gewoon pure noodzaak om je evenwicht te kunnen houden op de extreem gladde ondergrond.
Na alles gewikt en gewogen te hebben kom ik aan een totaal gewicht van meer dan 17kg. Misschien is dit al aan de zwaardere kant, maar als je ziet dat dit om een winter trek gaat en er eten voor 5 volle dagen in zit. Dan denk ik dat die 17kg nog heel goed meevalt.
Qua kleding ben ik enorm tevreden over men thermisch ondergoed. Vooral het Woolpower truitje voelde praktisch steeds echt lekker warm aan en is overdag nooit nat geworden door transpiratie. De softshell van Quechua waar ik eerst vrij sceptisch tegenover stond door de lage prijs heeft uiteindelijk toch zijn degelijkheid bewezen. Bij sneeuw en motregen houd het me droog en avond geeft het zelf nog relatief wat warmte. De broek van TNF is volledig waterdicht en heeft door de lichte voering toch ook nog redelijk positieve thermische eigenschappen. Bij de diepe sneeuw heb ik wel wat problemen gehad de ingebouwde getten goed te laten aansluiten aan men schoenen. Men Spitz jacket heeft me ten allen tijden droog gehouden. Een zeer lichte maar toch wel robuuste jas lijkt me. Men B schoenen van Meindl zijn eigenlijk niet echt geschikt denk ik voor vol continu in de sneeuw te stappen. Maar zelf bij deze koude temperaturen tijdens het stappen nooit koude voeten gehad. Hoogstwaarschijnlijk komt dit wel door de combinatie met de heavy weight hiking sokken van TNF.
















Mooi verslag. Het was een stevige vuurdoop.
De nacht van 19 op 20 december is één van de koudste van de laatste 20 jaar geweest in NO-Frankrijk, met op veel plaatsen temperaturen onder -20°C (in de Jura plaatselijk tot dichtbij -30°C).
Bram, schitterend verslag! Mensen die aan hun eerste wintertrekking willen beginnen zouden dit verslag zeker eens moeten lezen.
De Refuge du Luthier is een erg koude hut. Ik kan bevestigen dat de temperaturen die nacht rond -21°c zullen hebben gelegen. Hoe hard moet jij niet afgezien hebben in je zomerslaapzak?!
Voor je volgende wintertrekking op zijn minst een fatsoendelijke slaapzak aanschaffen, een thermos en wintervuurtje. Stel je voor dat er nergens stromend water te vinden was en je geen sneeuw had kunnen smelten…
Een ervaring om in te lijsten.
Je gaat er in het hoofd nog lang plezier aan beleven.
Een plus aan je verslag zijn de lijstjes met aanmerkingen.
Heb ik niet ergens gelezen dat isostar of andere gesuikerde poeders in de drinkbus doen ontzettend slecht is voor de tanden?
Interessant, uitgebreid en leuk verslag. Misschien toch één kleine opmerking: Als je hout van in de hutten gebruikt is het eigenlijk de bedoeling dat je dit (nadien) altijd vervangt door nieuw hout. Dit dient onder andere als noodvoorraad voor als iemand laat en eventueel onderkoeld een hut bereikt en kan dus levens redden. Daarnaast geeft het sowieso een comfortabele avond aan de volgende bezoeker.
Hoi,
Een leuk verslag om te lezen! Wij trekken dit jaar ook voor het eerst in de winter eropuit, wel pas in februari en naar de Hoge Venen. Krijg er zeker veel zin in door dit verslag!
Hallo, wij zijn terug van dinsdagavond van een vierdaagse, de eerste nacht doorgebracht in de refuge du luthier en ook onze handen van de wijn afgehouden, de tweede dag was de bedoeling om ook in la petite chaume te raken, maar door zware wind en sneeuwval was de afdaling van ballon dalsace iets té gevaarlijk voor ons en hebben we onze route verandert. Mooi verslag trouwens, maar wat moet je het koud gehad hebben? Bij ons min tien eerste nacht en mischien een uurtje of drie kunnen slapen! Ook met een slaapzak comfort -1.8.
Greetz Da Blanka en Naeyertje
Ook wij volgden in grote lijnen dezelfde route en verbleven met oudejaar in de Refuge du Luthier, waarin we onze tent hebben opgezet om toch wat meer warmte te creëren. De voorraad hout in de Refuge du Luthier bleek immers op en onze pogingen om het natte hout te doen branden draaiden op niks uit. Ik heb dan maar de zaag ter hand genomen en een nieuw voorraadje aangelegd. De tweede nacht verbleven we in de Chalet Spiller en tot slot in de Auberge du Rouge Gazon. Het aanvankelijke plan om de laatste nacht in de Refuge de Haute Bers door te brengen, lieten we varen, aangezien de kachel stuk bleek. Bovendien zou het die nacht zo’n -15° worden.
Een fotoimpressie op http://picasaweb.google.com/kennethgijsel/Nieuwjaar2010Vogezen
prachtig in detail uitgewerkt verslag, aanstekelijk zelfs, van 05/02/2010 tot 09/02 zullen wij met 2 in uw voetsporen treden, wel met racketten! ik mail je nog wel voor verdere info!
je kennis ivm de staat van de hutten en accomodatie eens doorspelen aan de webmaster voor de link van ondemande hutten in de vogezen up te daten!
tabé
trot & tuinkabouter